Yuz terisi parvarishi uyda qimmat bankalar to'plami emas, balki teringizga mos, har kuni bajariladigan oddiy tartibdir. Toshkentda yozda quyosh deyarli har kuni tik tushadi, havo quruq, qishda esa sovuq shamol va isitgichlar terini qurutadi. Shu sababli bir xil krem iyulda ham, yanvarda ham bir xil ishlamaydi. Quyida teri turini qanday aniqlash, ertalab va kechqurun nima qilish, SPF ni qanday tanlash va qachon uydagi parvarishni to'xtatib mutaxassisga borish kerakligini tartib bilan ko'rib chiqamiz.
Teri turini aniqlash: uyda 30 daqiqalik test
Har qanday parvarish teri turidan boshlanadi. Do'kondagi maslahatchi yoki dugonangizning tavsiyasi sizga to'g'ri kelmasligi mumkin, chunki ularning terisi boshqacha. Teri turini aniqlash uchun maxsus asbob kerak emas, faqat yarim soat vaqt va toza yuz yetarli.
Yuvish va kutish usuli
Yuzingizni yumshoq tozalovchi vosita bilan yuving va sochiq bilan bosib quriting. Hech qanday krem, tonik yoki zardob surtmang. 30 daqiqa kuting, shu vaqt ichida qoshlarni chimirmang va yuzga qo'l tegizmang. Keyin oynaga yorug' joyda qarang va teringizni his qiling.
- Quruq teri: tortilgan his, ayniqsa yonoqlarda. Ba'zan mayda po'st tashlash ko'rinadi, g'ovaklar deyarli sezilmaydi.
- Yog'li teri: butun yuz, ayniqsa peshona, burun va iyak yaltiraydi. G'ovaklar kattaroq ko'rinadi, qora nuqtalar tez-tez paydo bo'ladi.
- Aralash teri: T-zona (peshona, burun, iyak) yaltiraydi, yonoqlar esa normal yoki quruq. O'zbekistonda eng ko'p uchraydigan holatlardan biri.
- Normal teri: tortilish ham, yaltirash ham kam. Teri tekis, qulay his qilinadi.
- Sezgir teri: bu alohida tur emas, balki holat. Yangi vositadan keyin qizarish, achishish, qichishish tez paydo bo'ladi. Sezgirlik quruq teriga ham, yog'li teriga ham qo'shilishi mumkin.
Salfetka testi
Qo'shimcha tekshirish uchun yuvishdan bir soat o'tgach yupqa qog'oz salfetkani peshona, burun, yonoq va iyakka navbat bilan bosing. Salfetkada hamma joydan yog'li iz qolsa, teri yog'li. Faqat peshona va burundan iz qolsa, aralash. Deyarli iz qolmasa va teri tortilsa, quruq. Natijani bir kunlik emas, bir necha kunlik kuzatish bilan tasdiqlang, chunki hayz sikli, uyqusizlik va ob-havo terini vaqtincha o'zgartiradi.
Yodda tuting: teri turi butun umr bir xil qolmaydi. O'smirlikda yog'li bo'lgan teri 35 yoshdan keyin aralash yoki quruq bo'lishi mumkin. Shuning uchun yiliga bir-ikki marta testni takrorlash foydali.
Yuz terisi parvarishi uyda: ertalabki va kechki tartib
Asosiy tartib besh qadamdan iborat: tozalash, tonik, zardob, namlovchi krem va ertalab quyoshdan himoya. Hamma qadam majburiy emas. Agar vaqt yoki pul cheklangan bo'lsa, eng muhim uchtasi qoladi: yumshoq tozalash, mos krem va SPF.
1. Tozalash
Ertalab ko'pchilik uchun iliq suv yoki juda yumshoq gel yetarli, ayniqsa teri quruq bo'lsa. Kechqurun esa yuzdagi chang, ter, SPF va pardoz to'liq yuvilishi kerak. Pardoz yoki suvga chidamli quyosh kremi ishlatgan kunlari ikki bosqichli tozalash qulay: avval moy yoki mitsellyar suv, keyin yumshoq gel yoki ko'pik. Juda issiq suv va g'ichirlaguncha yuvish terining himoya qatlamini buzadi, keyin teri tortiladi yoki aksincha yog'ni ko'proq chiqaradi.
2. Tonik
Tonik majburiy qadam emas. Uning vazifasi tozalashdan keyin terini tinchlantirish va keyingi vositalar uchun tayyorlash. Spirtli toniklardan, ayniqsa quruq va sezgir terida, qoching. Namlovchi tarkibli tonikni qo'l kafti bilan yuzga bosib surtish paxtali disk bilan ishqalashdan ko'ra yumshoqroq.
3. Zardob (serum)
Zardob aniq vazifani hal qiladi: namlash, dog'larni yorqinlashtirish, yog'ni kamaytirish. Boshlang'ich bosqichda bitta zardob yetarli. Masalan, quruq teri uchun gialuron kislotali, yog'li va aralash teri uchun niatsinamidli, xira teri uchun ertalab C vitaminli zardob. Bir vaqtda uch-to'rtta faol vositani boshlamang: reaksiya chiqsa, qaysi biri aybdor ekanini bilolmaysiz.
4. Namlovchi krem
Krem yog'li teriga ham kerak. Namlik yetishmasa, teri buni yog' ko'proq chiqarish bilan qoplashga harakat qiladi. Yog'li teri uchun yengil gel-krem, quruq teri uchun zichroq krem tanlanadi. Kechki krem kunduzgisidan sal to'yimliroq bo'lishi mumkin.
5. SPF
Ertalabki tartibning oxirgi va eng muhim qadami. Quyosh nuri terining erta qarishi va pigment dog'larining asosiy sababi hisoblanadi. O'zbekistonda quyoshli kunlar ko'p, shuning uchun SPF faqat plyajga emas, har kungi ish yoki o'qishga ham kerak. Batafsil tanlov haqida quyida alohida bo'lim bor.
Kechqurun nima o'zgaradi
Kechqurun SPF kerak emas, buning o'rniga tiklovchi vositalar ishlatiladi. Tartib taxminan shunday: to'liq tozalash, tonik (xohishga ko'ra), zardob yoki faol vosita, krem. Eksfoliatsiya, ya'ni kislotali tonik yoki yumshoq piling haftada bir-ikki marta, faqat kechqurun qilinadi. Faol vositalarni kecha-kunduz almashtirish teriga dam beradi: bir kecha kislota, keyingi kechalar oddiy namlash.
Quruq va yog'li teri parvarishi: farqi nimada
Bir xil tartib har xil teriga har xil vositalar bilan to'ldiriladi. Asosiy farq tozalovchi vositaning qattiqligi va krem zichligida.
Quruq teri parvarishi
Quruq teriga eng kerakli narsa - himoya qatlamini saqlash. Yuvish uchun sovun va kuchli ko'pik beruvchi gellardan voz keching, kremsimon yoki moyli tozalovchi tanlang. Ertalab faqat suv bilan yuvish ham mumkin. Tarkibida seramidlar, gliserin, gialuron kislotasi, skvalan bor kremlar yaxshi ishlaydi. Krem nam teriga, yuvishdan keyin bir daqiqa ichida surtilsa, namlikni yaxshiroq ushlaydi.
- Xonada isitgich yoki konditsioner ishlasa, havo namlagichi qo'ying yoki yonida suv idishi turg'izing.
- Skrablarni haftada bir martadan oshirmang, yaxshisi umuman yumshoq kislotali vositaga o'ting.
- Lab va ko'z atrofiga alohida e'tibor bering, bu joylarda teri yupqa va birinchi bo'lib quriydi.
Yog'li teri parvarishi
Yog'li teri egalari ko'pincha yog'ni quritish bilan yengishga urinadi: spirtli losonlar, kuniga to'rt marta yuvish, qattiq skrab. Natija teskari bo'ladi - teri tirnaladi, qizaradi va yanada ko'proq yog' chiqaradi. Kuniga ikki marta yumshoq gel bilan yuvish yetarli. Komedogen bo'lmagan, ya'ni g'ovaklarni bekitmaydigan yengil kremlar tanlanadi.
- Niatsinamid va salitsil kislotasi bor vositalar yog'ni va qora nuqtalarni kamaytirishga yordam beradi.
- Kun davomida yaltirash bezovta qilsa, matlovchi salfetkalar ishlating, yuzni qayta-qayta yuvmang.
- Gil niqoblar haftada bir-ikki marta T-zonaga qo'yiladi, butun yuzga emas.
Aralash va sezgir teri
Aralash teri uchun zonalarga bo'lib parvarish qulay: T-zonaga yengil gel, yonoqlarga zichroq krem. Sezgir terida esa qoida bitta - kamroq vosita, oddiyroq tarkib. Atir va efir moylari bo'lmagan, qisqa tarkibli vositalar tanlanadi. Har bir yangi vositani avval quloq orqasiga yoki iyak ostiga ikki-uch kun surtib sinab ko'ring.
SPF qaysi biri yaxshi: tanlash qoidalari
SPF qaysi biri yaxshi degan savolga bitta brend nomi bilan javob berib bo'lmaydi. Eng yaxshi quyosh kremi - siz har kuni yetarli miqdorda surtadigan krem. Agar krem yopishqoq, oq iz qoldiradi yoki ko'zni achishtiradi, uni baribir ishlatmay qo'yasiz.
Raqam va belgilarga qarang
- SPF 30 yoki 50: shahar sharoitida har kun uchun SPF 30 dan past bo'lmagani tavsiya etiladi. Yozda, tog'da, Chorvoqda yoki pigmentatsiyaga moyil terida SPF 50 qulayroq.
- Keng spektr (broad spectrum) yoki UVA belgisi: SPF faqat UVB nurlaridan himoyani ko'rsatadi. Qarish va dog'larga UVA ham ta'sir qiladi, shuning uchun ikkalasidan himoya muhim.
- Filtr turi: mineral (sink oksidi, titan dioksidi) filtrlar sezgir teriga ko'pincha yumshoqroq, lekin oq iz qoldirishi mumkin. Kimyoviy filtrlar yengil, ko'rinmas bo'ladi. Ikkalasi ham to'g'ri ishlatilsa himoya qiladi.
- Tekstura: yog'li teriga fluid yoki gel, quruq teriga krem, soqol va sochli joylarga sprey yoki stik qulay.
Qancha va qanday surtish
Ko'pchilik SPF ni kerakli miqdordan ancha kam surtadi. Yuz va bo'yin uchun taxminan ikki barmoq uzunligidagi chiziq yoki choy qoshig'ining chorak qismi kerak. Krem tashqariga chiqishdan 15-20 daqiqa oldin surtiladi. Ochiq havoda uzoq bo'lsangiz, terlasangiz yoki suzsangiz, har ikki soatda yangilang. Pardoz ustidan yangilash uchun SPF li kukun yoki sprey qulay.
Bulutli kunda ham, qishda ham, deraza oldida ishlaganda ham SPF kerak, chunki UVA nurlari bulut va oynadan o'tadi. Quyosh kremi bilan birga keng soyabonli shlyapa va quyosh ko'zoynagi Toshkent yozida ortiqcha emas.
Yuz terisi parvarishi uyda: Toshkent yozi va qishida
O'zbekiston iqlimi keskin kontinental: yozda havo issiq va quruq, qishda sovuq va shamolli. Bir yil davomida bir xil tartibni saqlash qiyin, shuning uchun mavsumga qarab ozgina o'zgartirish kerak.
Issiq va quruq yoz
Iyul-avgustda Toshkent, Samarqand, Buxoro va Farg'ona vodiysida havo harorati 40 darajadan oshadi, havo namligi past. Teri ter va yog' chiqaradi, lekin shu bilan birga suvsizlanadi. Bu davrda og'ir kremlarni yengil gel va fluidlarga almashtiring, SPF ni esa kuchaytiring. Kunduzi tashqarida bo'lsangiz, peshin vaqtida, taxminan soat 11 dan 16 gacha, quyoshda kamroq yuring.
- Ko'proq suv iching, lekin bu kremning o'rnini bosmaydi.
- Konditsionerli xonada teri tez quriydi, sumkada namlovchi sprey yoki kichik krem olib yuring.
- Kislotali vositalar va retinolli kosmetikani yozda ehtiyotkorlik bilan, faqat kechqurun va kuchli SPF bilan birga ishlating yoki kuzgacha qoldiring.
- Chang va issiqdan keyin kechqurun yuvish majburiy, aks holda g'ovaklar bekilib, toshmalar ko'payadi.
Sovuq qish
Qishda tashqarida sovuq shamol, uyda esa isitgich yoki pech havoni quritadi. Ko'p odamlarda yonoqlar qizaradi, po'st tashlaydi, lablar yoriladi. Bu davrda tozalovchi vositani yumshoqroqqa, kremni zichroqqa almashtiring. Tashqariga chiqishdan kamida yarim soat oldin krem surting, toki u singib ulgursin. Sovuqda yuzni sharf bilan yopish ham yordam beradi.
Qishda ham SPF kerak, ayniqsa qorli kunlarda va tog'ga, masalan Chimyon yoki Amirsoyga borganda, chunki qor quyosh nurini qaytaradi. Kuz va qish esa kislotali piling va dog'larga qarshi muolajalar uchun eng qulay mavsum hisoblanadi.
Teri turiga qarab parvarish: qisqa jadval
Quyidagi jadval asosiy qoidalarni bir joyga yig'adi. Bu umumiy yo'nalish, aniq vositalarni tarkib va o'z his-tuyg'ularingizga qarab tanlang.
| Teri turi | Nima kerak | Nimadan qochish kerak |
|---|---|---|
| Quruq | Kremsimon tozalovchi, seramid va gialuron kislotali krem, zich kechki krem, SPF krem | Sovun, spirtli tonik, qattiq skrab, juda issiq suv |
| Yog'li | Yumshoq gel, niatsinamid, salitsil kislotasi, yengil gel-krem, fluid SPF | Kuniga ko'p marta yuvish, spirtli losonlar, og'ir moyli kremlar |
| Aralash | Zonalarga bo'lib parvarish, T-zonaga gil niqob, yonoqlarga zichroq krem | Butun yuzni bir xil quritish yoki bir xil og'ir krem bilan yopish |
| Normal | Oddiy tozalash, namlovchi krem, har kuni SPF | Keraksiz ko'p faol vositalarni bir vaqtda boshlash |
| Sezgir | Qisqa tarkib, atirsiz vositalar, mineral SPF, oldindan sinab ko'rish | Efir moylari, atir, kuchli kislotalar, uyda tayyorlangan limon va sodali niqoblar |
Ko'p uchraydigan xatolar
Ko'pincha teri muammolari vositaning yomonligidan emas, noto'g'ri ishlatishdan kelib chiqadi. Quyidagi xatolar Toshkentdagi kosmetologlar qabulida tez-tez uchraydi.
- Bir vaqtda juda ko'p vosita. Ijtimoiy tarmoqlardagi o'n qadamli tartib hammaga kerak emas. Ortiqcha faol vositalar terini qitiqlaydi va himoya qatlamini buzadi.
- Natijani bir haftada kutish. Teri yangilanishi taxminan bir oy davom etadi. Yangi vositaning ta'sirini kamida 4-6 haftadan keyin baholang.
- SPF ni faqat yozda surtish. Dog'lar va ajinlar yil davomida to'planadi, qishki quyosh ham ta'sir qiladi.
- Uyda xalq retseptlari. Limon sharbati, soda, tish pastasi, sirka teriga kuyish, qizarish va dog' qoldirishi mumkin. Tabiiy degani zararsiz degani emas.
- Toshmalarni siqish. Bu infeksiyani chuqurroq olib kiradi va iz qoldiradi. Husnbuzar bilan bog'liq savollarni mutaxassisga qoldiring.
- Muddati o'tgan vositalar. Ochilgan bankaning yaroqlilik muddati qadoqdagi ochiq banka belgisida yozilgan, odatda 6-12 oy.
- Yostiq jildi, telefon va cho'tkalar. Ular har kuni yuzga tegadi. Yostiq jildini haftada bir-ikki marta almashtiring, pardoz cho'tkalarini muntazam yuving.
Yuz terisi parvarishi uyda qayerda tugaydi: kosmetolog va dermatolog
Uyda kundalik parvarish, yumshoq niqoblar, haftada bir-ikki marta yengil eksfoliatsiya qilish mumkin. Lekin chuqur tozalash, professional piling, inyeksiyali muolajalar va teri kasalliklarini davolash uyda qilinmaydi. Bu yerda chegarani bilish muhim.
Qachon kosmetologga borish kerak
Agar g'ovaklar doimiy bekilib, qora nuqtalar uyda ketmasa, teri xira va notekis bo'lsa, dog'lar yoki birinchi ajinlar bezovta qilsa, kosmetolog yordam beradi. Birinchi tashrifda yaxshi mutaxassis teringizni ko'rib chiqadi, uydagi vositalaringiz haqida so'raydi va kerak bo'lsa tartibni soddalashtirishni maslahat beradi. Toshkentda kosmetolog xizmatlari taxminan quyidagi narxlarda:
| Muolaja | Narxi Toshkentda, so'm |
|---|---|
| Yuz tozalash | 80 000 - 200 000 |
| Kimyoviy piling | 100 000 - 300 000 |
| Apparatli muolajalar | 150 000 - 400 000 |
| Mezoterapiya | 200 000 - 500 000 |
| Biorevitalizatsiya | 300 000 - 700 000 |
Viloyatlarda, masalan Andijon, Namangan yoki Farg'onada, odatda Toshkentdagidan arzonroq. To'lov to'g'ridan-to'g'ri mutaxassisga, naqd, karta yoki Payme, Click, Uzum orqali amalga oshiriladi.
Qachon dermatologga borish kerak
Kosmetolog teri kasalligini davolamaydi. Quyidagi holatlarda dermatolog ko'rigi kerak:
- og'riqli, chuqur, yiringli toshmalar yoki iz qoldirayotgan husnbuzar;
- yuzda doimiy qizarish, qon tomir to'rlari, qichishish yoki po'st tashlaydigan dog'lar;
- yangi paydo bo'lgan yoki shakli, rangi, hajmi o'zgarayotgan xol;
- yangi vositadan keyin kuchli shish, pufakchalar yoki allergiya belgilari;
- homiladorlik, emizish davri yoki dori qabul qilayotganingizda yangi faol kosmetikani boshlash rejasi.
Inyeksiyali va shifokor bajaradigan muolajalar uchun estetik meditsina bo'limiga qarang: ularni faqat tibbiy ma'lumotli mutaxassis bajaradi.
Ko'p beriladigan savollar
Yuz terisi parvarishi uyda nechta vosita bilan boshlanadi?
Uchta vosita yetarli: yumshoq tozalovchi, teri turiga mos krem va SPF 30 yoki undan yuqori quyosh kremi. Bir-ikki oydan keyin teri ko'nikkach, kerak bo'lsa bitta zardob qo'shiladi.
Teri turini aniqlash uchun kosmetologga borish shartmi?
Shart emas. Yuvish va 30 daqiqa kutish testi hamda salfetka testi ko'pchilik uchun yetarli. Lekin teri bir vaqtda ham yog'li, ham qizargan va po'st tashlayotgan bo'lsa, mutaxassis ko'rigi aniqroq javob beradi.
Yog'li teriga krem kerakmi?
Ha, kerak. Namlik yetishmasa, teri yog'ni ko'proq chiqaradi. Yengil gel yoki fluid teksturali, komedogen bo'lmagan krem tanlang.
SPF qaysi biri yaxshi: 30 mi yoki 50 mi?
Har kungi shahar hayoti uchun SPF 30 yetarli, agar uni to'g'ri miqdorda surtsangiz. Yozda uzoq vaqt quyoshda bo'lsangiz, tog'ga yoki dengizga borsangiz yoki dog'larga moyil bo'lsangiz, SPF 50 tanlang.
Uyda tayyorlangan niqoblarning zarari bormi?
Asal yoki qatiqli yumshoq niqob ko'pchilikka zarar qilmaydi, lekin limon, soda, sirka, sarimsoq va tish pastasi teriga kuyish va dog' qoldirishi mumkin. Sezgir terida har qanday uy niqobini avval kichik joyda sinab ko'ring.
Yuz tozalashni qancha vaqtda bir qilish kerak?
Bu teri turiga bog'liq. Yog'li va aralash teriga ko'pincha 1-2 oyda bir marta, quruq teriga kamroq. Aniq oraliqni kosmetolog teringizni ko'rib turib aytadi.
Uydagi parvarish yetmay qolganda yoki teringizga mos tartibni mutaxassis bilan tuzmoqchi bo'lsangiz, profitop.uz katalogida shahringiz va tumaningizdagi kosmetologlarni toping: anketada portfolio, narxlar, ish jadvali va mijozlar sharhlari bor, qulay kun va vaqtga onlayn yozilish 30 soniya oladi. Teri parvarishi haqida boshqa maqolalarni blogimizda o'qing.